Saltar al contenido
Català

Verbos irregulares de alta frecuencia

Sum y compuestos, eo, fero, volo, nolo, malo, fio y los defectivos más frecuentes.

Tema 8 · Morfología verbal

8.1. Sum y sus compuestos

Se conjugan como sum con un prefijo: absum «estar ausente», adsum «estar presente», desum «faltar», praesum «estar al frente de» (+ dat.), prosum «ser útil» (ante vocal prod-: prodest).

Possum, potes, posse, potui «poder»: pot- + sum. Ante s se escribe pos-; ante vocal, pot-:

PresenteImperfectoPerfectoSubj. presenteSubj. imperfecto
possum, potes, potest, possumus, potestis, possuntpoterampotuipossimpossem

Lleva siempre un infinitivo: Venire non possum «No puedo venir».

8.2. Eo: ir

eo, is, ire, ii (iui), itum. Presente: eo, is, it, imus, itis, eunt. Imperfecto: ibam. Perfecto: ii, isti, iit… Subjuntivo: eam, irem. Participio: iens, euntis.

Compuestos frecuentes: abeo «irse», adeo «acercarse», exeo «salir», redeo «volver», transeo «atravesar», pereo «perecer».

8.3. Fero: llevar

fero, fers, ferre, tuli, latum. Tiene tres raíces distintas, así que conviene memorizar el enunciado. Presente: fero, fers, fert, ferimus, fertis, ferunt; pasiva: feror, ferris, fertur…. Imperfecto: ferebam. Subjuntivo: feram, ferrem. Infinitivo pasivo: ferri.

Timeo Danaos et dona ferentes. «Temo a los griegos incluso cuando traen regalos» (Virgilio).

Compuestos (el prefijo cambia por asimilación):

VerboPerfectoSupinoSignificado
afferoattuliallatumtraer
auferoabstuliablatumquitar
conferocontulicollatumreunir; comparar
efferoextulielatumsacar; elevar
inferointuliillatumllevar dentro; causar (bellum inferre «hacer la guerra»)
offeroobtulioblatumofrecer
referorettulirelatumdevolver; relatar
transferotranstulitranslatumtrasladar

8.4. Volo, nolo, malo

uolo «querer»nolo «no querer»malo «preferir»
Presenteuolo, uis, uult, uolumus, uultis, uoluntnolo, non uis, non uult, nolumus, non uultis, noluntmalo, mauis, mauult, malumus, mauultis, malunt
Infinitivouellenollemalle
Perfectouoluinoluimalui
Subj. presenteuelimnolimmalim
Subj. imperfectouellemnollemmallem

8.5. Fio: llegar a ser, hacerse, suceder

fio, fis, fieri, factus sum. Funciona como pasiva de facio. Presente: fio, fis, fit, fimus, fitis, fiunt. Imperfecto: fiebam. Subjuntivo: fiam, fierem.

Consul factus est «Fue nombrado cónsul». Fit ut… «Sucede que…».

8.6. Defectivos e impersonales frecuentes

  • odi, odisse «odiar», memini, meminisse «recordar» y coepi, coepisse «empezar» solo tienen tiempos de perfecto. Odi y memini se traducen en presente: odi «odio».
  • Impersonales (solo 3.ª sg.): licet «está permitido», oportet «conviene, es necesario», placet «parece bien», decet «es propio de». Llevan infinitivo y, a menudo, dativo: Tibi licet abire «Puedes irte» (literalmente, «a ti te está permitido irte»).